در صورتی برخورداری از شرایط بازنشستگی، می‌توانید با ارائه درخواست خود به تامین اجتماعی از مستمری استفاده کنید.

بر اساس قانون تامین اجتماعی، بازنشستگی یعنی عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی در این قانون. به موجب قانون تامین اجتماعی، برای حمایت از کارگران یا بیمه شدگان خویش فرما این امکان برای این دسته از افراد فراهم شده تا با پرداخت مبلغی به عنوان حق بیمه به صورت ماهیانه از مزایای دریافت مستمری بازنشستگی استفاده کنند. به طور کلی افرادی می توانند از خدمات بازنشستگی تامین اجتماعی بهره مند شوند که از شرایط و قوانینی که این سازمان اعلام کرده است برخوردار باشند.  ما در این مقاله از مجله اینترنتی راهنمای همشهری شرایط، قوانین مربوط به بازنشستگی و مراحل دریافت بیمه بازنشستگی را مورد بررسی قرار می دهیم که در ادامه می خوانید

بازنشستگی بیمه تامین اجتماعی

بنابر ماده 76 قانون تامین اجتماعی، زنان و مردانی که سابقه پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی را دارند، می‌توانند در بر اساس شرایط زیر به صورت پیش از موعد بازنشسته شوند:

الف) شرایط زنان برای بازنشستگی

1-  حداقل ۴۲ سال سن و ۲۰ سال سابقه پرداخت عادی و سخت و زیان آور به شرط اشتغال در کارگاه‌های مشمول قانون کار در زمان ارائه درخواست بازنشستگی

 2- حداقل ۱۰ سال سابقه و ۵۵ سال سن. (در صورتی کسری سابقه با پرداخت حق بیمه سنوات کسری بصورت یکجا) و در صورت کسری سن احراز از کار افتادگی کلی

 3- حداقل ۴۵ سال سن و ۳۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه

 4- ۳۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه عادی و سخت و زیان آور بدون شرط سنی

 5- 2۰ سال متوالی سابقه در مشاغل سخت و زیان آور بدون شرط سنی

 6- ۲۵ سال متناوب سابقه در مشاغل سخت زیان آور بدون شرط سنی

 7- حداقل ۴۵ سال سن و ۳۰ سال سابقه عادی و مشاغل سخت و زیان آور

ب) شرایط مردان برای بازنشستگی

1- حداقل ۱۰ سال سابقه و ۶۰ سال سن (در صورتی کسری سابقه با پرداخت حق بیمه سنوات کسری بصورت یکجا و در صورت کسری سن احراز از کار افتادگی کلی)

 2- حداقل ۵۰ سال سن و ۳۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه

 3- ۳۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه عادی و سخت و زیان آور بدون شرط سنی

 4-۲۰ سال متوالی سابقه در مشاغل سخت و زیان آور بدون شرط سنی

5- ۲۵ سال متناوب سابقه در مشاغل سخت زیان آور بدون شرط سنی

6- حداقل ۵۰ سال سن و ۳۰ سال مجموع سابقه عادی و مشاغل سخت و زیان آور

بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور

تعیین سخت و زیان آور بودن شغل یا مشاغل بر اساس بررسی سوابق و شرایط محیط کار و توسط کمیته کارشناسان موضوع ماده 2 آیین نامه اجرایی و متعاقباً کمیته استانی موضوع ماده 8 آیین نامه اجرایی مربوطه مشخص می شود.

کارهای سخت و زیان آور، کارهایی است که در آن ها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر ازظرفیت های طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن بوده و بتوان با به کار گیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره ، صفت سخت و زیان آور بودن را از آن مشاغل کاهش یا حذف نمود .

الف) شرایط زنان برای بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور

1- داشتن 45 سال سن و 30 سال سابقه

سابقه کار سخت و زیان آور ضرب در  یک و نیم)  + سابقه کار عادی

2- داشتن 55 سال سن و 20 سال سابقه

سابقه کار سخت و زیان آور ضرب در  یک و نیم)  + سابقه کار عادی

3- داشتن 35 سال سابقه پرداخت حق بیمه بدون شرط سنی

4- داشتن20 سال سابقه کار و 42 سال سن، با 20 روز حقوق بازنشسته می شوند.

ب) شرایط مردان برای بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور

1- داشتن 50 سال سن و 30 سال سابقه

(سابقه کار سخت و زیان آور  ضرب در  یک و نیم ) + سابقه کار عادی

2- داشتن 60 سال سن و 20 سال سابقه

 (سابقه کار سخت و زیان آور  ضرب در  یک و نیم) + سابقه کار عادی

3- داشتن 35 سال سابقه پرداخت حق بیمه بدون شرط سنی

شرایط بازنشستگی جانبازان

بر اساس قانون سازمان تامین اجتماعی، جانبازان و آزادگان مشمول قانون تامین اجتماعی شاغل در تمامی وزارتخانه‌ها، شرکت‌ها، مؤسسات دولتی، شهرداری‌ها، بانک‌ها، مؤسسات و سازمان‌هایی که مشمول قانون تامین اجتماعی هستند و همچنین جانبازان و آزادگان مشمول قانون کار و تامین اجتماعی شاغل در بخش غیردولتی یا مؤسسات مشمول قانون، با داشتن شرایط اجرایی لازم بازنشسته می‌شوند.

الف) شرایط زنان برای بازنشستگی جانبازان

1- دارا بودن حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت قابل ‌قبول از لحاظ بازنشستگی  یا بیمه‌پردازی

2- داشتن حداقل 45 سال

ب) شرایط مردان برای بازنشستگی جانبازان

1- دارا بودن حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت قابل ‌قبول از لحاظ بازنشستگی  یا بیمه‌پردازی

2- داشتن حداقل ۵۰ سال سن 

سنوات ارفاقی جانبازان بر اساس بند ۱ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی به شرح ذیل است:

1- درجات بین ۲۰% تا ۴۰% جانبازی،حداقل ۳ و حداکثر ۶ سال

2- درجات بین ۴۰% تا آستانه از کارافتادگی کامل حداقل ۶ و حداکثر ۱۰ سال

که به تناسب درجات فوق تعیین ومحاسبه خواهد شد.

شرایط بازنشستگی معلولان

افراد معلول بر اساس تبصره سه ماده ۷۰۶ قانون تأمین اجتماعی می توانند بر اساس شرایط زیر بازنشسته شوند:

1- معلولان عادی می توانند با ۲۰ سال سابقه بازنشسته شوند و به میزان معلولیت از سابقه ارفاقی برخوردار گردند.

2- شرط سنی برای آقایان معلول ۵۰ و برای خانم‌ها ۴۵ سال می‌باشد.

3- درجات بین ۲۰% تا۴۰% و تا از کارافتادگی کامل حداقل ۵ و حداکثر ۸ سال به تناسب درجات فوق به سوابق فرد اضافه می‌گردد.

معلولین عادی غیر ناشی از کار:

1- درجات بین ۲۰% تا ۴۰% حداقل ۲ و حداکثر ۳ سال با توجه به درجات به سوابق بیمه شده اضافه می‌شود.

2- درجات بین ۴۰% تا از کار افتادگی کامل حداقل ۳ و حداکثر ۶ سال به تناسب درجات فوق اضافه خواهد شد.

شرایط بازنشستگی هنرمندان و خبرنگاران

بیمه هنرمندان (بیمه مشاغل آزاد ) شرایط بازنشستگی مانند دیگر انواع بیمه های تامین اجتماعی می باشد

بیمه شدگانی که به سن قانونی (۶۰ سال سن تمام برای مردان و ۵۵ سال تمام برای زنان) برسند در صورتی که دارای حداقل سابقه پرداخت حق بیمه برای سال مورد نظر باشند، می توانند تقاضای بازنشستگی کنند. لازم به ذکر است حداقل سابقه پرداخت حق بیمه ۲۰ سال می باشد.

اما در چند مورد استثناهایی وجود دارد:

1- در صورتی که بیمه شده (مرد یا زن) حداقل ۳۰ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد، سن وی برای بازنشستگی از ۶۰ سال به ۵۰ سال برای مردان و از ۵۵ سال به ۴۵ سال برای زنان کاهش می یابد.

2- بیمه شدگانی که حداقل ۳۵ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند، شرط حداقل سن برای بازنشستگی آنان حذف می شود و این عده از بیمه شدگان با هر سنی می توانند درخواست بازنشستگی کنند.

3- زنان بیمه شده مشمول قانون کار با ۲۰ سال سابقه کار و پرداخت حق بیمه و ۴۲ سال سن با ۲۰ روز حقوق می توانند بازنشسته شوند.

محاسبه مستمری بازنشستگی در تامین اجتماعی

ابتدا باید متوسط مزد یا حقوق بیمه شده تعیین شود. سپس این عدد در سابقه پرداخت حق بیمه ضرب می شود و عدد به دست آمده در 30 تقسیم می شود. در نهایت از مجموع مزد یا حقوق مبنای کسر حق بیمه در آخرین دو سال اشتغال تقسیم بر عدد 24 حقوق بازنشستگی به دست می آید. در واقع مزد یا حقوقی که بیمه شده در آخرین دو سال پایان کار خود دریافت می کند و حق بیمه ماهانه او بر مبنای آن محاسبه می شود، نقش مهمی در تعیین مستمری بازنشستگی دارد.

فرمول ریاضی محاسبه حقوق بازنشستگی

سابقه موزون بازنشستگی × متوسط حقوق و مزایا تا 700.000 ریال × 4 + متوسط حقوق و مزایای مازاد بر 700.000 × 2 تقسیم بر 12×30 = حقوق بازنشستگی

مراحل و مدارک مورد نیاز برای درخواست بازنشستگی

در صورتی که شما هر مشمول هر یک از شرایط گفته شده را دارا باشید می توانید با تهیه مدارک و مراحل زیر درخواست خود را به تامین اجتماعی اعلام کنید.

1- اصل شناسنامه و کارت ملی وکپی تمام صفحات آن‌ها

2- اصل دفترچه بیمه

3- اصل و تصویر صفحات شناسنامه افراد تحت تکفل

4-اصل و تصویر کارت ملی افراد تحت تکفل

5- اصل وتصویر سند ازدواج

6- مراجعه به آخرین شعبه بیمه پردازی

7- ارائه درخواست بازنشستگی

8- جمع آوری سوابق

9- بررسی شرایط سن و سابقه توسط واحد فنی مستمری‌های شعبه

10- معرفی بیمه‌شده به بانک جهت افتتاح حساب

11- اخذ مدارک مورد نیاز برای عائله‌مندی و حق اولاد به منظور کنترل اطلاعات ثبت شده در واحد نام‌نویسی

12- صدور حکم بازنشستگی و تخصیص کد مستمری مربوطه

13- تایید حکم بازنشستگی توسط مسئولان ذی‌ربط

14- ثبت حکم تایید شده در دبیرخانه شعبه

15- خلاصه سازی پرونده و ارسال پرونده قدیمی به بایگانی راکد

16- محاسبه مستمری از تاریخ برقراری لغایت تاریخ روز و پرداخت آن توسط بانک