سازمان تامین اجتماعی به منظور حمایت از شاغلینی که شغل خود را از دست داده اند، بیمه بیکاری را به اجرا در آورده است.

این روزها کسب و کار و شرکت های مختلف به دلیل رکود اقتصادی و همچین شیوع ویروس کرونا طی 2 سال اخیر حال و روز خوبی ندارند و ممکن است افراد زیادی شغل خود را از دست بدهند. شرایط نگران کننده اشتغال افراد در کشور به گونه ای است که افراد بیکار شده نمی توانند در کوتاه ترین زمان ممکن شغل جدیدی برای خود دست و پا کنند. در شهرهای بزرگ و جوامع نسبتا مدرن، بیکاری یکی از پدیده هایی است که حتی ممکن است تاثیرات مخربی بر زندگی اجتماعی و خانوادگی افراد بگذارد. یکی از وظایف مهم دولت برای مدیریت چنین وضعیتی ایجاد رفاه نسبی برای افراد بیکار و خانواده آنها است.

با رشد فزاینده پدیده بیکاری در کشور ناشی از تعطیلی واحدها، مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ تحمیلی، رکود سرمایه‌گذاری در بخش خصوصی و حتی دولتی و به منظور حمایت از بیکاران مشمول قانون تأمین اجتماعی، قانون بیمه بیکاری در سال ۱۳۶۶ به مدت ۳ سال به‌طور آزمایشی به تصویب رسید. در سال ۱۳۶۹ لاحیه فوق با اصلاحاتی به تصویب رسید و به‌طور دائم تا به امروز به اجرا گذاشته شد.

برای اینکه اطلاعات کاملی از بیمه بیکاری بدست آورید، به سوالات زیر پاسخ داده ایم.

بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق می گیرد؟

کدام یک از بیمه شدگان می توانند از بیمه بیکاری استفاده کنند؟

تا چه مدت زمانی می توانید از بیمه بیکاری بهره مند شد؟

محاسبه مبلغ پرداختی بیمه بیکاری به چه صورتی است؟

دریافت مقرری بیمه بیکاری چه مزایایی دارد؟

برای دریافت بیمه بیکاری چه مدارکی لازم است؟

برای دریافت بیمه بیکاری چه مراحلی را باید طی کرد؟

برای بیمه بیکاری به کجا مراجعه کنیم؟

برای استفاده از بیمه بیکاری چه محدودیتی وجود دارد؟

در چه صورتی دریافت مقرری بیمه بیکاری لغو می شود؟

بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق می گیرد؟

کلیه مشمولان قانون تامین اجتماعی، که تابع قانون کار هستند، مشمول قانون بیمه بیکاری می شوند. در این بین بیمه‌شده‌ای که بدون میل و اراده خود بیکار شده و یا از طریق ترک کار یا استعفا شغل خود را از دست داده است، مشمول بیمه بیکاری نمی‌شود.

کدام یک از بیمه شدگان می توانند از بیمه بیکاری استفاده کنند؟

افراد بیمه شده که بیکار شده اند، در صورت داشتن شرایط زیر می توانند از ماهانه مستمری بیمه بیکاری بهره مند شوند.

1- به ‌صورت غیر ارادی بیکار شده باشند.

2- بازنشسته یا مستمری بگیر و یا ازکارافتاده کلی نباشند.

3- پیش از بیکار شدن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند.

4- حداقل یک‌سال سابقه بیمه در آخرین کارگاه داشته باشند.

5- تبعه کشورهای دیگر نباشند.

6- به دلیل حوادثی مانند سیل، زلزله، آتش‌سوزی بیکار شدند

نکته: این دسته از افراد نیاز به داشتن حداقل سابقه بیمه ندارند.

7- کارگران فصلی مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری خواهند بود.

نکته: درصورت کارگران فصلی می توانند بیمه بیکاری دریافت کنند ‌که صرفا در اثنای فصل کار اخراج شده و بیکاری آنها غیرارادی تشخیص داده شود.

8- افراد شاغل در کارهایی که ماهیت آن جنبه دائمی دارد و براساس قرارداد کار در مدت معینی مشغول کار بوده‌اند.

9- چنان‌چه بیمه‌شده‌ای حداکثر ظرف مدت 2 ماه پس از طی دوران سربازی به محل کار خود بازگردد اما کارفرما از به‌کارگیری مجدد او خودداری کند، با احراز سایر شرایط می‌تواند از مقرری بیمه بیکاری استفاده کند.

افراد که حق بیمه اختیاری پرداخت می کنند می توانند از بیمه بیکاری استفاده کنند؟

خیر - افرادی که در زمره صاحبان حرفه و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری قرار می‌گیرند مشمول بیمه بیکاری نیستند.

تا چه مدت زمانی می توانید از بیمه بیکاری بهره مند شد؟

مدت زمان پرداخت بیمه بیکاری به سابقه پرداخت حق بیمه بستگی دارد. مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری بر اساس شرایط زیر است:

1- سابقه پرداخت حق بیمه از 6 تا ۲۴ ماه کامل:

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری متاهلین و یا متکلفین: 12 ماه

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری افراد مجرد: 6 ماه

2- سابقه پرداخت حق بیمه از 25 تا 120 ماه کامل:

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری متاهلین و یا متکلفین: 18 ماه

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری افراد مجرد: 12 ماه

3- سابقه پرداخت حق بیمه از 121 تا 180 ماه کامل:

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری متاهلین و یا متکلفین: 26 ماه

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری افراد مجرد: 18 ماه

4- سابقه پرداخت حق بیمه از 181 تا 240 ماه کامل:

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری متاهلین و یا متکلفین: 36 ماه

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری افراد مجرد: 26 ماه

5- سابقه پرداخت حق بیمه از 241 ماه به بالا:

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری متاهلین و یا متکلفین: 50 ماه

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری افراد مجرد: 36 ماه

محاسبه مبلغ پرداختی بیمه بیکاری به چه صورتی است؟

میزان پرداخت مقرری بیمه بیکاری ۵۵ درصد متوسط حقوق و دستمزد بیمه‌شده است. این مبلغ بر اساس تعداد افراد تحت تکفل تا ۴ نفر و هر نفر ١٠ درصد قابل افزایش است مشروط بر آن‌که از حداقل دستمزد همان سال که توسط شورای عالی کار تعیین می‌شود، کمتر و از ٨٠ درصد حقوق بیمه‌شده بیشتر نباشد.

مبلغ بیمه بیکاری برای افراد متاهل در سال 1400

1- از 6 تا 24 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 12 ماه

2- از 25 تا 120 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 18 ماه

3- از 121 تا 180 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 26 ماه

4- از 181 تا 240 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 36 ماه

5- از 241 ماه به بالا: 27,554,980 ریال به مدت 50 ماه

مبلغ بیمه بیکاری برای افراد مجرد در سال 1400

1- از 6 تا 24 ماه سابقه پرداخت حق بیمه:  27,554,980 ریال به مدت 6

2- از 25 تا 120 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 12 ماه

3- از 121 تا 180 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 18 ماه

4- از 181 تا 240 ماه سابقه پرداخت حق بیمه: 27,554,980 ریال به مدت 26 ماه

5- از 241 ماه به بالا: 27,554,980 ریال به مدت 36 ماه

دریافت مقرری بیمه بیکاری چه مزایایی دارد؟

1- شرکت در کلاس های کارآموزی و آموزشی سازمان تامین اجتماعی برای کسب مهارت و معرفی به کار

2- ایام استفاده از بیمه بیکاری جزء سوابق خدمتی حساب می شود و به آن از کارافتادگی و بازنشستگی تعلق می گیرد.

3- تمدید دفترچه بیمه تامین اجتماعی هر ماه انجام می شود.

4- مقرری دوره بیکاری از پرداخت مالیات معاف است.

5- در صورت جذب نیروی کار، فرد در الویت معرفی برای اشتغال به کار جدید است.

6- ایام استفاده از مقرری دوره بیکاری، به عنوان سابقه سنوات بیمه محسوب می شود.

برای دریافت بیمه بیکاری چه مدارکی لازم است؟

1- اصل و کپی یک سال آخر قرارداد کار یا رأی صادرشده

2- عکس ۴*۳ جدید (۴ قطعه)

3- اصل و کپی مدرک تحصیلی یا مدرک فنی

4- اصل و کپی تمام صفحات شناسنامه

5- اصل و کپی کارت ملی

6- اصل و کپی گواهی کار از محل کار

7- اصل و کپی کارت پایان خدمت (فقط برای آقایان)

8- کپی صفحه اول دفترچه بیمه

برای دریافت بیمه بیکاری چه مراحلی را باید طی کرد؟

1- تهیه مدارک مورد نیاز جهت دریافت حقوق بیکاری

2- مراجعه به اداره کار در اولین فرصت بعد از اخراج

3- دریافت فرم درخواست بیمه بیکاری و پر کردن اطلاعات لازم

4- تنظیم دادخواست برای دریافت بیمه بیکاری

5- بردن فرم دادخواست به اداره کار و انجام یک سری مراحل اداری و دبیرخانه ای

6- دریافت نامه بیکاری از اداره کار برای مراجعه به اداره تامین اجتماعی

7- مراجعه به سازمان تامین اجتماعی و دریافت امضاء های لازم

8- دریافت جوابیه تامین اجتماعی که چند روز ممکن است طول بکشد

9- تحویل جوابیه سازمان تامین اجتماعی به شما و مراجعه به اداره کار برای اطلاع از تاریخ دادگاه سه نفره ( شما، نماینده محل کار شما و بازرس اداره کار)

10- دریافت نامه ای از رئیس جلسه در صورت ادعای مبالغ سنوات، حق بیمه و غیره و مراجعه به دادگستری برای تنظیم شکایت حقوقی

11- ارسال جوابیه دادگستری به سازمان تامین اجتماعی و اداره کار که حداکثر 10 روز طول می کشد

12- افتتاح حساب در بانک رفاه برای دریافت بیمه بیکاری

13- تکمیل برگه ای که از اداره کار دریافت کردید توسط بانک که باید به اداره کار تحویل دهید

14- بعد از ثبت یک سری امضاء توسط کارکنان و مسئولین اداره کار و سپس در سازمان تامین اجتماعی شما می توانید بیمه بیکاری دریافت کنید.

برای بیمه بیکاری به کجا مراجعه کنیم؟

نخستین محلی که باید جهت ارائه درخواست مقرری بیکاری در مهلت 30 روزه از تاریخ اخراج به آن مراجعه کرد، اداره کار و تشکیل پرونده است. سازمان تامین اجتماعی دومین جایی است که برای ادامه مراحل دریافت بیمه بیکاری باید به آن مراجعه کرد. همچنین برای افتتاح حساب جهت دریافت مقرری بیمه بیکاری مراجعه به بانک رفاه برای افتتاح حساب است.

در دوران شیوع ویروس کرونا افرادی که خواهان تشکیل پرونده برای دریافت بیمه بیکاری هستند، می توانند به صورت غیر حضوری با مراجعه به سایت bimebikari.mcls.gov.ir ثبت نام کنند. لازم به ذکر است مراحل نهایی پیگیری بیمه بیکاری نیازمند مراجعه حضوری است. برای این کار پس از ورود کد ملی، شماره بیمه و شماره بیمه کارگاه دکمه ادامه را بزنید تا درخواست شما ثبت شود. منظور از شماره بیمه مربوط که منحصربه‌فرد و متعلق به شماست و شماره کارگاه، محلی‌ است که تا ۳۰ روز گذشته در آن مشغول به کار بوده‌اید. در صورت اطلاع نداشتن از این شماره‌ها به پورتال تامین اجتماعی مراجعه کرده و آنها را دریافت کنید.

برای استفاده از بیمه بیکاری چه محدودیتی وجود دارد؟

محدودیتی برای تعداد دفعات استفاده از بیمه‌بیکاری وجود ندارد، اما حداکثر مدت استفاده از مقرری بیمه‌بیکاری با احتساب دوره‌های قبلی برای افراد مجرد، ۳۶ ماه و برای متاهلین یا متکفلین، جمعا به مدت ۵۰ ماه است.

در چه صورتی دریافت مقرری بیمه بیکاری لغو می شود؟

1- بیمه شده از قبول شغل پیشنهاد شده خودداری کند.

2- در صورتی که بیمه شده دوباره مشغول به کار شود.

3- مدت زمانی که بیمه‌بیکاری به او تعلق میگیرد، تمام شود.

4- بیمه شده، مستمری بازنشستگی دریافت کند یا دچار از کارافتادگی کلی شود.

5- بیمه شده فوت کند.

6- بیمه شده بدون دلیل موجه از شرکت در دوره های کارآموزی خودداری کند.