افرادی که مشمول معافیت از سربازی نشده‌اند، با داشتن شرایطی خاص می‌توانند از کسری خدمت بهره‌مند شوند.

اعزام به سربازی و انجام خدمت وظیفه یکی از قوانین ثابت و همیشگی است که افراد مشمول به‌محض پشت سر گذاشتن 18 سالگی باید برای آن اقدام کنند و خود را به سازمان و ارگان مربوطه معرفی نمایند. 

خرید سربازی، معافیت از سربازی یا کسری خدمت، از دغدغه‌های همیشگی افراد مشمول است. ما در دو مقاله پیشین درباره «مشمولان و غایبان خدمت سربازی» و «شرایط معافیت از خدمت» نوشتیم. ما در این مقاله قصد داریم به شرایط کسر از خدمت اشاره کنیم و اطلاعات کافی در اختیار مخاطبان قرار دهیم. اگر شما جزو مشمولان سربازی هستید و شرایط معافیت از خدمت را ندارید، همچنین جزو غایبان نیز محسوب نمی‌شوید، شاید با مطالعه این مقاله به این نتیجه برسید که کسری خدمت و کم شدن مدت زمان گذراندن سربازی شامل شما می‌شود و می‌توانید از آن بهره‌مند شوید. در ادامه همراه ما باشید.

انواع کسری خدمت:

کسر خدمت ایثارگران 

کسر خدمت فرزند

کسر خدمت نخبگان 

کسر خدمت متاهلین

کسر خدمت بسیج

کسر خدمت مناطق امنیتی و مناطق محروم و بد آب و هوا

کسری ایثارگران:

کسری ایثارگران به فرزندان جانبازان، رزمندگان و آزادگان جنگ تحمیلی اختصاص دارد که مشمول معافیت کامل نشده‌اند و باید دوره سربازی را پشت سر بگذارند. لازم به ذکر است که فقط یکی از فرزندان ذکور افراد ایثارگر می‌توانند از کسری خدمت بهره‌مند شوند. فرد ایثارگر اگر فرزند دوقلوی پسر داشته باشد، مدت کسری بین دو نفر تقسیم می‌شود.

به این نکته نیز توجه داشته باشید که اگر رزمنده‌ای در بیش از یک سازمان دارای سابقه حضور در جبهه و جانبازی باشد، چنانچه جمع این مدت و امتیاز جانبازی به حدنصاب معافیت یک فرزند برسد، باید هر یک از این سازمان‌ها به طور جداگانه مدت جبهه و جانبازی را به سازمان وظیفه عمومی گزارش کنند تا سازمان آن‌ها را ثبت و تجمیع کند. درصورتی‌که تجمیع مدت جبهه و درصد جانبازی به حدنصاب معافیت یک فرزند نرسد و فرد ایثارگر متقاضی دریافت کسرخدمت برای فرزند خود باشد، هر یک از سازمان‌ها باید به صورت جداگانه برای فرزند مشمول، کسری خدمت صادر کنند. به‌ازای هر ماه اسارت یا رزمندگی و برای هر درصد جانبازی فرد ایثارگر، ۱۲ روز از خدمت فرد مشمول کم می‌شود.

کسری فرزند: 

سازمان خدمت وظیفه عمومی به‌منظور تسهیل شرایط افرادی که متاهل و دارای فرزند هستند، برای آن‌ها کسری خدمت در نظر گرفته است. بر اساس آخرین آیین‌نامه خدمت نظام وظیفه، به ازای هر فرزند 3 ماه از مدت خدمت فرد مشمول کسر خواهد شد. برای مثال کسی که داری 2 فرزند است، 6 ماه کمتر از سایر افراد خدمت می‌کند.

کسری نخبگان: 

بنیاد نخبگان ستاد کل نیروی مسلح، برای انجام پروژه‌های علمی و تحقیقاتی در بخش‌های مختلف اقدام به جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاهی می‌کند. با توجه به این شرایط نخبگان علمی می‌توانند از کسری خدمت بهره‌مند شوند و مدت زمان کمتری خدمت کنند. لازم به ذکر است، افرادی می‌توانند با انجام پروژه علمی مشمول کسری نخبگان شوند که مقطع تحصیلی آن‌ها کارشناسی‌ ارشد و بالاتر باشد. مدت زمان کسری سربازی نیز با توجه به نوع پروژه و سختی آن از 2 تا 6 ماه متغیر است که براساس نظر و رأی هیئت داوران تعیین می‌گردد. 

کسری متأهلین: 

طبق آخرین قانون نظام وظیفه که در سال 99 به تصویب رسیده است، افراد مشمولی که متاهل هستند، می‌توان از دو ماه کسری خدمت بهره‌مند شوند. همچنین داشتن مرخصی‌های بیشتر، نزدیکی محل خدمت و خدمت در شهر خود، از دیگر مزایایی است که به مشمول متاهل داده می‌شود. لازم به ذکر است که این کسری 2 ماهه به سربازانی که در طول خدمت نیز ازدواج می‌کنند، داده می‌شود.

کسری بسیج:

کسری بسیج به افرادی تعلق می‌گیرد که دارای کارت فعال باشند و مدت زمان کافی‌ای را در بسیج مساجد و دانشگاه‌ها گذرانده باشند. سازمان وظیفه عمومی برای این کسری، مدت زمان مشخصی تعیین کرده  که بین 1 ماه و نیم الی 3 ماه تخمین زده می‌شود. یکی از امتیازاتی که می‌تواند به دریافت کسری خدمت بسیج کمک کند، داشتن کارت سبز بسیج است. لازم به یادآوری است که افرادی می‌توانند از کسر خدمت بسیج فعال  استفاده کنند که سابقه ی بسیجی بودن آن ها قبل از شروع خدمت سربازی شان باشد. 

کسری مناطق دورافتاده و بدآب‌وهوا: 

با توجه به این‌که گذراندن دوره سربازی در برخی مناطق همراه با مشقت‌های فراوان و نامساعدی آب‌وهواست، سازمان وظیفه عمومی برای سربازان در این مناطق کسری خدمت در نظر گرفته و دوره سربازی آن‌ها با احتساب دوره آموزشی  19 ماهه است. جزئیات دیگر شرایط کسری این مناطق به شرح زیر است: مدت خدمت سربازی برای کارکنان وظیفه بومی در مناطق عادی 24 ماه در نظر گرفته شده است. گذراندن دوری سربازی در مناطق غیر درگیر، عملیاتی، محروم و با شرایط آب‌وهوایی نامساعد، 21 ماه و  مناطق امنیتی درگیر 17 ماه است. همچنین کارکنان وظیفه غیربومی  در مناطق عادی باید به مدت 21 ماه و در مناطق غیردرگیر، عملیاتی، محروم و با شرایط نامساعد آب‌وهوایی، دوره سربازی 18 ماهه را بگذرانند.

مراحل دریافت کسری خدمت به چه شکل است؟

اولین مرحله برای اقدام به کسری، دریافت دفترچه راهنمای خدمت سربازی از دفاتر پلیس +۱۰ است. این دفترچه شامل فرم‌هایی است که مشمول باید آن‌ها را تکمیل کنند. همچنین برای تکمیل فرآیند به مدارکی همچون اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه و همچنین عکس پرسنلی نیز نیاز است. 

افرادی که قصد دارند از کسری متاهلین بهره ببرند، باید مدارک شناسایی همسر و مدارک دال بر ازدواج را نیز ارائه کنند. متقاضیان دریافت کسری ایثارگری، باید مدارک ایثارگری شامل گواهی جانبازی، رزمندگی، اسارت و... را ارائه کنند. این مدارک باید از طرف بنیاد شهید و ارگان‌های مربوط تایید شود.